Cảm nhận đức tin, Chia sẻ Lời Chúa, Tài liệu Phụng Vụ

BẮT ĐẦU CUỘC HÀNH TRÌNH GIAO ƯỚC MỚI

(Chúa Nhật 5 Mùa Chay B 2021)

            Trên độ đường Mùa Chay sắp sửa kết thúc để chuẩn bị bước vào thời gian cao điểm của Phụng vụ Tuần Thánh-Phục Sinh, Lời Chúa, trong Chúa Nhật 5 Mùa Chay nầy, Chúa Nhật vẫn được mang tên “Dominica Passionis” (Chúa Nhật Chịu Nạn), muốn dẫn dắt cộng đoàn dân Công giáo nói chung và các anh chị em dự tòng nói riêng cùng suy tư, hiểu và sống “Mầu Nhiệm Giao Ước mới” được hiện thực hoá qua cuộc khổ nạn của Đức Kitô.

            Tuy nhiên, để nắm bắt dụng ý của sứ điệp phụng vụ Chúa Nhật tuần 5 Mùa Chay này khi giới thiệu chủ đề “Giao ước mới”, chúng ta có thể bắt đầu từ những trang Cựu ước.

            Trước hết, người ta bảo “Israel là dân tộc của niềm hy vọng”; và nhân đức cột trụ trong thực hành niềm tin của họ chính là “Đức Cậy”: trông cậy vững bền vào một Thiên Chúa tín trung ! Khi trầm tư đọc lại các Thánh Vịnh của Cựu Ước, chúng ta dễ dàng nhận ra điểm xác quyết trên; chẳng hạn lời ca kinh sám hối trong Thánh vịnh 50, lời cầu nguyện của một tội nhân luôn trông cậy vững vàng nơi lòng nhân hậu của Chúa: “Lạy Chúa, nguyện thương con theo lòng nhân hậu Chúa, xoá tội con theo lượng cả đức từ bi. Xin rửa con tuyệt gốc lỗi lầm, và tẩy con sạch lâng tội ác”.

            Cũng dễ hiểu thôi; vì toàn bộ cuốn Kinh Thánh của họ (Cựu Ước), cuốn sách là  “Kim Chỉ Nam”, là “Ánh sáng mạc khải” về chân lý, cuộc sống, lịch sử… của họ, có thể nói được, là một “bức thư tình”, một “câu chuyện dài về Giao Ước” giữa một bên là “Thiên Chúa trung thành” và bên kia là “Dân được yêu thương tuyển chọn”.

            Tuy nhiên, cái mối “tương quan Giao ước” giữa Thiên Chúa và Dân Israel là cả một cuộc “thăng trầm dâu bể”. Lần lượt, kể từ Ađam, Noe, Abraham, Môsê với Giao ước Sinai đến thời gian định cư, lập quốc…, “tờ giao ước” mà “hai bên” đã ký ít khi nào giữ được trọn hảo, nguyên lành: dân phản bội, bất trung – Chúa thẳng tay đoán phạt; dân sám hối ăn năn – Chúa thứ tha hoà giải…, như Giêrêmia đã từng dẫn chứng: “…giao ước Ta đã ký kết với tổ phụ của chúng trong ngày Ta cầm tay chúng dắt ra khỏi đất Ai-cập; giao ước ấy chính chúng đã phản bội, mặc dầu Ta thống trị chúng”.

            Như vậy, điều đầu tiên để sống “mầu nhiệm giao ước” đó chính là nhìn lại cuộc đời mình trong “ánh sáng giao ước” để bắt đầu lại, để hoán cải ăn năn. Quả thật, Mùa Chay chưa bao giờ đủ, chưa bao giờ kết thúc để chúng ta thôi đấm ngực ăn năn vì những yếu đuối của chính mình, của anh em mình, của Giáo Hội mình…; phải chăng, đó cũng chính là ý nghĩa được diễn tả trong bài “Chúa Không lầm” của linh mục nhạc sĩ Kim Long: “Chúa không lầm khi Ngài dìu con lên dù rằng đời con bao thấp hèn Vì Chúa đã biết từ ngàn xưa nhiều khi con chẳng trung thành là vì con đâu phải Thần Thánh. Nhưng lòng Chúa quá bao la dù cho bao phen con yếu đuối thành tâm xin ăn năn thống hối là Ngài lại thứ tha…”.

            Và, chúng ta cũng biết rằng: “Giao ước cũ” chỉ là chuẩn bị, tiên trưng; rồi đến lúc phải nhường chỗ cho một “Giao ước mới” vĩnh viễn, dứt khoát, như lời của ngôn sứ Giêrêmia trong Bài đọc 1 hôm nay: Chúa phán: “Ðây tới ngày Ta ký kết giao ước mới với nhà Israel và nhà Giuđa, … Ðây là giao ước Ta sẽ ký kết với nhà Israel sau những ngày đó. Ta sẽ đặt lề luật của Ta trong đáy lòng chúng, và sẽ ghi trong tâm hồn chúng; Ta sẽ là Chúa của chúng, và chúng sẽ là dân của Ta”.

            Giao ước mới mà ngôn sứ Giêrêmia tiên báo đó đã được chính Chúa Kitô xác nhận: chính Ngài đang thực hiện ngay trong bữa tiệc Vượt qua cuối cùng với các môn sinh: “Chén nầy là Giao ước Mới, lập bằng máu Thầy, máu đổ ra vì anh em” (Lc 22,20). Thì ra, “giao ước” đích thực mà Thiên Chúa muốn ký kết một lần dứt khoát với con người lại chính là việc “trao ban Con Một”; và Người Con Một đó chấp nhận hiến tế chính mình trong mầu nhiệm khổ giá. Hèn chi, để trả lời cho những người Hy Lạp muốn gặp gỡ để tìm hiều chân dung đích thực của Chúa Giêsu qua trung gian giới thiệu của Anrê và Philipphê, Chúa Giêsu đã thẳng thừng đề cập đến cái “Giờ” khổ nạn, “Giờ” cứu độ, “Giờ tôn vinh” (Kairos) mà cốt yếu đó chính là  “Giờ bị đóng đinh trên cây thánh giá”: “Ðã đến giờ Con Người được tôn vinh….Chính bây giờ là lúc thế gian bị xét xử, bây giờ là lúc thủ lãnh thế gian bị khai trừ và khi nào Ta chịu đưa lên cao khỏi đất, Ta sẽ kéo mọi người lên cùng Ta”.

            Có lẽ cảm nhận sâu xa về ý nghĩa của cái “Giờ” đặc biệt nầy của Đức Kitô, nên chính Thánh Phaolô sau nầy đã xác quyết một lần nữa: “Trong khi người Do Thái đòi hỏi những điềm thiêng dấu lạ, người Hy Lạp tìm kiếm lẽ khôn ngoan, thì chúng tôi lại rao giảng một Đấng Kitô bị đóng đinh, điều mà Do Thái coi là ô nhục không thể chấp nhận, và dân ngoại cho là điên rồ, Nhưng đối với những ai được Thiên Chúa kêu gọi, dù là Do Thái hay Hy Lạp, Đấng ấy chính là Đức Kitô, sức mạn