Views: 3
(Chúa Nhật IV Mùa Chay năm A 2026)
Trong mấy ngày gần đây, khi cuộc chiến tại Iran vùng Trung Đông đang rực lửa, thì tận phía Tây Bán Cầu nơi vùng biển Caribe, người ta xôn xao bàn tán về sự “chuyển đổi tư duy chính trị” tại đảo quốc Cuba, nhất là sau bài phát biểu hôm 13.3.2026 của Tổng thống đương nhiệm Cuba, Miguel Diaz Canel, về sự “đấu dịu của chính quyền Cuba trong cuộc đàm phán với Hoa Kỳ”. Cũng từ sự kiện này, nhiều nhà bình luận quốc tế đã tiên đoán rằng, hệ thống chính trị được xây dựng trên ý thức hệ Cọng sản của Cuba đã đến hồi phải ra đi, kết thúc. Để “bắt mạch” cho nguyên nhân “chuyển đổi ý thức hệ chính trị” này, các nhà bình luận đã nhấn mạnh: một chế độ chính trị sụp đổ, cáo chung, không hẳn do những cuộc chiến đẩm máu, mà chỉ cần khi “ánh sáng cuối cùng vụt tắt”.
Quả thật, Ánh Sáng – Bóng Tối đó là hai đối cực tượng trưng cho hai cuộc sống, hai thế giới, hai lãnh vực hoàn toàn đối nghịch nhau, cách xa nhau, triệt tiêu nhau. Và trong ngữ nghĩa Kinh Thánh, Ánh Sáng là tượng trưng cho chân lý và sự sống, cho vinh quang Thiên Chúa, cho niềm tin yêu hy vọng, cho ơn cứu độ, cho chính Đức Kitô…; còn Bóng Tối là quê hương của lầm lạc, tội lối, gian ác, xấu xa, ma quỷ….
Sứ điệp phụng vụ Chúa Nhật IV Màu Chay (Năm A) hôm nay tập chú vào “huyền nhiệm ánh sáng” để vừa dẫn lối đưa đường các anh chị em dự tòng đến một chọn lựa nghiêm túc: hoặc là ở lại trong bóng tối của lầm lạc và xa cách Thiên Chúa, hoặc là bước tới ngưỡng cửa của đời sống mới trong ánh quang của con cái sự sáng qua bí tích Rửa tội; đồng thời cũng gọi mời tất cả cộng đoàn tín hữu hãy mạnh mẽ tiến bước trên con đường của chân lý Phúc âm và loại trừ mọi biểu hiện của cuộc sống ù lỳ trong bóng tối của tội lỗi.
Nếu trong thế giới vật chất, chất liệu căn bản nhất để cung cấp ánh sáng đó chính là dầu khí, thì trong thế giới tâm linh, nguồn mạch của sự sáng chính là Thiên Chúa.
Thật vậy, để nhìn thấy ánh sáng, điều tiên quyết đó là có được đôi mắt sáng. Cũng vậy, để có được “ánh sáng tâm linh”, người Kitô hữu cần “đôi mắt của Thiên Chúa”. Ánh sáng có rực sáng bao nhiêu, ban ngày có rạng rỡ thế nào, thì đối với người mang đôi mắt mù, tất cả cũng chỉ là bóng tối. Trong đời thường cuộc sống, chính cái “hội chứng mù tâm linh”, mù tình người, mù nhân bản … sẽ biến xã hội thành tối tăm, cuộc đời chìm trong bóng đêm lạnh giá!
Trong lãnh vực thiêng liêng, niềm tin, việc lựa chọn “sáng”, “tối” cũng như thế. Người ta sẽ không thể nhận ra Thiên Chúa, các công trình tuyệt diệu của Ngài, tình yêu cứu độ của Ngài, khi người ta bị mù loà tâm hồn. Lời Chúa hôm nay đề nghị chúng ta cần Thiên Chúa ban cho đôi mắt sáng thiêng liêng để nhìn bằng đôi mắt của chính Ngài.
Nếu Isai, cha của Đavít ngày xưa, chỉ nhìn thấy “diện mạo bên ngoài” của những đứa con, thì với cái nhìn của Thiên Chúa, tiên tri Samuel đã “nhìn sâu tận đáy lòng”; và vì thế, cậu con trai út là Đavít đã được xức dầu tấn phong làm vua Israel (BĐ 1).
Đối với các anh chị em dự tòng sắp sửa lãnh nhận các bí tích gia nhập Kitô giáo, thì việc trang bị “đôi mắt thiêng” đó chính là những tháng ngày chăm chuyên học hỏi giáo lý, kinh nguyện, sống đạo, hoán cải nội tâm…
Còn đối với chúng ta, những người Kitô hữu, để có được đôi mắt sáng của Thiên Chúa, thì phải sám hối, thanh lọc cõi lòng, ăn năn trở lại. Gỡ bỏ đi những cái nhìn đầy thiên kiến, ghét ghen, ích kỷ; lột bỏ đi những chiếc gương đen của kết án, xét đoán, hoài nghi, thù hận; vứt xa đi những chiếc mặt nạ giã hình, môi mép, vụ hình thức của những người biệt phái để thay bằng đôi mắt đức tin tinh ròng của người mù tự thuở mới sinh như trong chuyện kể về phép lạ chữa khỏi chàng mù hôm nay…
Quả thật, bằng đôi mắt đức tin tinh ròng, người mù tự thuở mới sinh, chỉ mới lần đầu diện kiến Đức Kitô, đã quỳ xuống thân thưa với tất cả tấm lòng đơn sơ khiêm hạ: “Lạy Ngài Con Tin”. (TM). Anh ta đã tìm thấy, đã nhận ra và đã phủ phục trước ánh sáng! Thái độ đức tin “bắt đầu lại trong ánh sáng” này cũng chính là điều mà trong thư gởi giáo đoàn Êphêsô (Bđ 2), Thánh Phaolô đã đã nhắc bảo chúng ta: “xưa anh em là bóng tối, nhưng bây giờ, trong Chúa, anh em lại là ánh sáng. Vậy anh em hãy ăn ở như con cái ánh sáng, mà ánh sáng đem lại tất cả những gì là lương thiện, công bình chân thật…”.
Chính khi được trang bị với đôi mắt mới ấy để bước đi và hành động với trái tim yêu thương, một thế giới mới ngập tràn ánh sáng sẽ được hồi sinh trong ta và chung quanh ta, như ngôn sứ Isaia đã từng khẳng quyết: “Bấy giờ ánh sáng ngươi sẽ bừng lên như rạng đông” (Is 58,8). Nói cách khác, một khi tâm hồn ta tràn ngập ánh sáng Chúa Kitô, thì chúng ta sẽ có nhiều sức mạnh, nghị lực và tình yêu để đẩy lùi những mãnh lực của bóng tối tội lỗi và sự chết, như ngụ ý của một chuyện ngụ ngôn Ấn Độ sau đây:
Ngày kia, các môn đệ của thầy Haxiđich bên Ấn Độ đến than phiền với thầy về ảnh hưởng xấu của ma quỷ trên thế gian. Họ hỏi thầy phải làm thế nào để có thể xua đuổi ma quỷ? Thầy Haxiđich đề nghị trước hết hãy lấy chổi bắt đầu quét bóng tối khỏi căn phòng nhỏ dưới hầm. Các môn sinh ngạc nhiên trước lời dạy bảo đó. Nhưng họ cũng đành lòng vâng theo. Sau nhiều giờ mệt nhoài, mồ hôi nhễ nhãi, nhưng họ vẫn không đuổi được bóng tối ra khỏi căn phòng nhỏ. Thầy Haxiđich bảo các môn sinh lấy gậy đập bóng tối để đuổi ma quỷ ra khỏi phòng. Nhưng vẫn uổng công vô ích. Lần thứ ba, thầy bảo các môn sinh hãy xuống hầm gào thét nguyền rủa bóng tối. Họ đã khan cổ, mất tiếng mà vẫn không sáng thêm được chút nào. Sau cùng thầy bảo các môn sinh: “Hỡi các con, mỗi người trong các con hãy đương đầu với thách đố của bóng tối bằng cách đốt lên một cây nến”. Họ thi hành theo lời thầy. Và kìa, lập tức bóng tối đã bị đuổi đi. căn hầm tối tăm lạnh lẽo bỗng trở nên sáng rực và ấm cúng.
Đã hơn hai mươi thế kỷ “Ánh Sáng Thật đã đến trần gian và chiếu soi mọi người” (Ga 1,9); và chính Đấng là Ánh Sáng đó đang thầm nói với chúng ta như Ngài đã từng nói với anh chàng mù vừa được sáng mắt: “Người đó chính là kẻ anh đang nhìn thấy và đang nói với anh” (TM). Chúng ta hãy cầu xin cho các anh chị em dự tòng trên khắp thế giới, cho mọi dân tộc, và cho chính ta thật sự được gặp gỡ và đón nhận Đức Kitô, Ánh sáng thật, như anh chàng mù thuở trước, để ngay trong Thánh lễ nầy và từ hôm nay, trên độ đường Mùa Chay thánh tiến về lễ Phục Sinh, tâm hồn chúng ta luôn rạng ngời ánh sáng niềm tin, chân lý, tình yêu và ân sủng.
Giữa bóng tối mênh mông của sự chết bởi chiến tranh hận thù đang diễn ra nhiều nơi trên thế giới, mọi người Kitô hữu cần mang lấy ánh sáng Chúa Kitô trên đôi tay để phục vụ, trong trái tim để yêu thương; đó chính là danh xưng, căn tính và sứ mệnh mà Đức Kitô đã trao phó: “anh em là ánh sáng cho trần gian” (Mt 5,14). Nếu không như thế, mãi mãi Kitô giáo chỉ là một thứ “muối đã nhạt” (Mt 5,13), một “chiếc đèn nằm dưới đáy thùng” (Mt 5,15).
Nói cách khác, để thực hiện và giữ lửa cho đời, để trở nên ánh sáng và bảo tồn ánh sáng Chúa Kitô, người Kitô hữu phải bước theo con đường của anh chàng mù hơn 2000 năm trước được biểu hiện qua 4 từ căn bản: “Lạy Thầy con tin”, mà dấu chỉ biểu tượng của lời tuyên xưng đức tin đó chính “thắp lên cây nến của đời mình”!
GiuseTrương Đình Hiền
