Views: 3
(Mình và Máu Thánh Chúa Kitô – Năm A 2026)
Theo Lịch Phụng vụ Công giáo, Chúa Nhật 10 Thường niên năm nay là ngày cử hành lễ trọng Mình Máu Chúa Kitô, một đại lễ trong chuỗi các lễ trọng liền sau mùa Phục Sinh như Chúa Thánh Thần Hiện Xống, Chúa Ba Ngôi… Đây cũng là đại lễ mà Phụng vụ muốn thêm một lần nữa tái diễn Lễ Tiệc Ly của Chúa Kitô trong “biến cố Vượt Qua”, một mầu nhiệm mà “Tấm Bánh, Ly rượu, máu đào, hy tế…” luôn là những dấu chỉ nền tảng của “bí tích cứu độ”, “hồng ân cứu rỗi”.
Nếu “Nắm xôi Bờm cười” trong bài thơ tục ngữ “Thằng Bờm có cái quạt mo” diễn tả nét tinh tế của văn hóa Việt Nam khi đề cao “điều thiết yếu của sự sống”, thì thực tại “bánh” lại là dấu chỉ tâm linh của các tôn giáo tín ngưỡng và văn hóa trên thế giới.
Thật vậy, nếu Ấn độ giáo có bánh cúng “PRASAD” (bao gồm hai loại bánh đặc trưng là “LADDU” và “MODAK”) để dâng cúng thần linh và nhận lại ân phúc, thì Hồi giáo có bánh “KHUBZ”, một thứ “Bánh mì” được Đức Allah (Thiên Chúa) ban tặng, biểu tượng của ân sủng đến từ Thượng. Trong khi đó, nói đến điều linh thiêng nhất của Do Thái giáo không thể không nhắc đến bánh “MATZAH”, tức “BÁNH KHÔNG MEN” mà dân Israel đã sử dụng trong biến cố quan trọng nhất của lịch sử dân tộc: LỄ VƯỢT QUA. Hằng năm, trong kỳ Đại lễ này, dân Do Thái đều dùng bánh “MATZAH” vừa để để tưởng niệm biến cố “VƯỢT QUA” đầu tiên vừa để tạ ơn, tôn vinh và đón nhận hồng ân của “Thiên Chúa Giao ước”.
Kế thừa di sản phụng vụ của Cựu ước qua cử hành đại lễ Vượt Qua lần cuối tại Giêrusalem, Đức Kitô đã thiết lập “Bí tích Thánh Thể” của “Giao ước mới” cũng khởi đi từ “Tấm Bánh không men” này, như lời chứng của của các Thánh sử Matthêô, Máccô, Luca; nhất là với thánh Phaolô, người được chính Chúa truyền cho biết sự kiện đặc biệt này: “Thật vậy, điều tôi đã lãnh nhận từ nơi Chúa, tôi xin truyền lại cho anh em: trong đêm bị nộp, Chúa Giêsu cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng tạ ơn, rồi bẻ ra và nói: “Anh em cầm lấy mà ăn, đây là Mình Thầy, hiến tế vì anh em; anh em hãy làm như Thầy vừa làm để tưởng nhớ đến Thầy.” Cũng thế, cuối bữa ăn, Người nâng chén và nói: “Đây là chén Máu Thầy, Máu đổ ra để lập Giao Ước Mới; mỗi khi uống, anh em hãy làm như Thầy vừa làm để tưởng nhớ đến Thầy.” Thật vậy, cho tới ngày Chúa đến, mỗi lần ăn Bánh và uống Chén này, là anh em loan truyền Chúa đã chịu chết. Vì thế, bất cứ ai ăn Bánh hay uống Chén của Chúa cách bất xứng, thì cũng phạm đến Mình và Máu Chúa.” (1 Cr 11,23-27).
Chúa Nhật hôm nay, một lần nữa, Giáo Hội long trọng cử hành lễ Mình Máu Chúa. Phải chăng đây là dịp để Dân Chúa thêm một lần củng cố niềm tin và sống Mầu Nhiệm Thánh Thể cách trọn hảo. Để giúp cộng đoàn chúng ta thực hiện điều nầy, toàn bộ sứ điệp Lời Chúa được công bố sẽ lần lượt rọi sáng cho chúng ta.
Trước hết, để cảm nhận thế nào là sự cao trọng và cần thiết của Thánh Thể, Lời Chúa muốn đưa chúng ta trở về với kinh nghiệm của dân tộc Israel thời xuất hành trong hoang mạc. Đúng vậy, qua trích đoạn sách Đệ Nhị Luật, ông Môsê đã long trọng nhắc lại cho dân Israel “đoạn đường gian nan thử thách” mà ở đó họ được Thiên Chúa dưỡng nuôi bằng một thứ lương thực từ trời: MANNA và “LỜI”: “Người đã để các ngươi vất vả thiếu thốn, và ban cho các ngươi manna làm của ăn mà các ngươi và cha ông các ngươi chưa từng biết tới, để tỏ cho các ngươi thấy rằng: Con người sống không nguyên bởi bánh, mà còn bởi mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra.…” (Đnl 8,2-3.14b-16a).
Phải chăng, qua những lời trên, Môsê muốn dạy cho dân Israel điều nầy: nếu giá trị và sự thiết yếu của cuộc sống nầy chỉ là “tấm bánh nhét cho đầy bụng” thì đâu cần gì phải “xuất hành về Đất hứa”, đâu cần gì phải “lang thang trong hoang mạc với cái giá của thương đau khổ lụy? Cứ “ở lì trong kiếp nô lệ Ai Cập” cũng có “nồi thịt với củ hành củ tỏi” mà! Thế nhưng, Thiên Chúa đầy lòng xót thương lại muốn rằng: “Dân Thiên Chúa”, “Dân thánh”, “Dân ưu tuyển”… không thể bằng lòng với một thứ lương thực vật chất tầm thường. Ngài muốn ban tặng cho họ một thứ lương thực khác, một thứ “Manna” và “Lời” để nuôi sống hiện tại, hướng tới tương lai và thuộc trọn về Ngài trong Giao ước Cứu độ. Mà để có được thứ “lương thực trường sinh” nầy, họ phải kinh qua “nẻo đường hoang mạc”; phải chấp nhận đói khát lầm than; phải quyết định xa rời kiếp nô lệ và hoàn toàn tin vào “mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra”.
Thế nhưng, câu chuyện “Manna” và “Lời do miệng Thiên Chúa phán ra” của một thuở “Xuất Hành hoang mạc” lại chỉ là một “hình ảnh tiên trưng” cho một câu chuyện khác cũng liên quan đến nội dung nầy, câu chuyện Phép lạ “bánh” và “Lời”: Chúa Giêsu làm phép lạ bánh hóa nhiều để nuôi đám dân vào nơi hoang vắng nghe lời người giảng dạy.
Theo thần học của thánh Gioan Tông đồ, sau phép lạ mang “dấu chỉ tiên báo, dọn đường” nầy, Chúa Giêsu đã minh định một chân lý lạ lùng, một “mầu nhiệm cao cả”, một “Quà tặng tình yêu đích thực” cho muôn thế hệ con người, như trích đoạn Tin mừng vừa được công bố: “Tôi là bánh hằng sống từ trời xuống. Ai ăn bánh này, sẽ được sống muôn đời. Và bánh tôi sẽ ban tặng, chính là thịt tôi đây, để cho thế gian được sống… Ai ăn thịt và uống máu tôi, thì được sống muôn đời, và tôi sẽ cho người ấy sống lại vào ngày sau hết, vì thịt tôi thật là của ăn, và máu tôi thật là của uống. Ai ăn thịt và uống máu tôi, thì ở lại trong tôi, và tôi ở lại trong người ấy” (Ga 6,49-56).
Khi tuyên bố những lời đó, quả thật chẳng ai hiểu “mô tê” gì; phải chờ đến “Ngày Thứ Năm trước khi bước vào cuộc khổ nạn”; và cũng chỉ có nhóm “Mười Hai Tông Đồ”, và Thánh Phaolô, kẻ được Chúa mạc khải riêng, mới tường tận thế nào là “Bánh” trở thành “Thân Mình” và “rượu” trở thành “Máu Giao Ước”, khi các ông cùng với Thầy mình chung chia “Bữa Tiệc Vượt Qua” sớm (như lời chứng của Phaolô trong thư Côrintô vừa nói ở trên).
Chúng ta thấy đó, mầu nhiệm Mình và Máu Chúa Kitô mà Hội Thánh cử hành long trọng hôm nay đã được Thiên Chúa chuẩn bị dài lâu như thế: từ “tấm bánh không men” (Madzah) trong “Đêm Vượt Qua” đến một thứ “Manna” của một thuở xuất hành hoang mạc cùng với “Lời do miệng Thiên Chúa phán ra” đã cô đọng thành một “Bánh Hằng Sống” chính là Đấng “Emmanuel” từ trời hoá thân nhập thể, rồi sẵn sàng hy sinh thân mình làm “Tấm Bánh” bẻ ra trong mầu nhiệm Khổ nạn, để từ đó trở thành “Lương thực trường sinh nuôi sống loài người”.
Như vậy, để hiểu, để cảm và nhất là, để sống Mầu Nhiệm Thánh Thể, hay nói theo ngôn ngữ của Thánh Phaolô trong thư gởi giáo đoàn Côrintô, để “thông hiệp vào Máu Chúa Kitô… thông hiệp vào Mình Chúa Kitô” (1 Cr 10,16-17), chúng ta cần phải “trải nghiệm hoang mạc”, phải “xuất hành” khỏi sự thèm khát “tấm bánh mì của sa tan” hay nồi thịt” của một thời nô lệ Ai Cập”… mà biểu hiện rõ nét của hôm nay chính là “đam mê dục vọng, tìm kiếm và thoả mãn thú vui hạ cấp thế tục; là những bận tâm thái quá dành cho những nhu cầu cơm áo gạo tiền, vinh hoa thế tục…
May mắn thay, ở giữa lòng thế giới hôm nay, giữa một trào lưu đang quay lưng lại với những thực tại thần linh, những giá trị tinh thần và đạo đức, những truyền thống linh đạo vĩ đại…, thì vẫn còn những con người, những “vị thánh ở sát bên nhà chúng ta”, như vị Thánh trẻCarlo Acutis. Vâng, vị thánh thiếu niên và giỏi tin học nầy luôn đặt Bí tích Thánh Thể ở trung tâm cuộc đời mình, và gọi đó là “đường cao tốc của tôi đến thiên đàng”.
Ước gì, không chỉ riêng thánh trẻ Acutis, mà mọi người Kitô hữu chúng ta đều chọn “con đường cao tốc mang tên Thánh Thể” để bước đi trong cuộc lữ hành dưới thế này. Bởi đơn giản, “con đường” này chính là Đức Kitô, như Ngài đã xác quyết: “Thầy là đường, là sự thật và là sự sống. Không ai đến được với Chúa Cha mà không qua Thầy” (Ga 14,6).
Trương Đình Hiền